├ťye olarak daha fazla etkile┼čim sa─člayabilirsiniz

Julian Assange ve WikiLeaks

Medya Kurulu┼ču Wikileaks Dünya Siyasetine Etkide Bulunan Hassas Belgeleri Yay─▒nlad─▒.

Yay─▒nlad─▒─č─▒ gizli belgelerle ABD'nin ba┼črolde oldu─ču çok say─▒da uluslararas─▒ skandal─▒ ortaya ç─▒karan WikiLeaks sitesi, 13 y─▒lda uluslararas─▒ gündemi belirleyen man┼četlere imza att─▒.

1. Julian Assange kimdir?

3 Temmuz 1971 tarihinde Avustralya'n─▒n Townsville ┼čehrinde do─čan Julian Assange, Melbourne Üniversitesinde bilgisayar programlama, matematik ve fizik e─čitimleri ald─▒.Üniversitenin ard─▒ndan ilk y─▒llar─▒nda hackerl─▒k da yapan Assange, 2006 senesinde WikiLeaks'in kurucu ekibinde yer ald─▒.Kendisini bir bilgisayar programc─▒s─▒ ve aktivist olarak tan─▒ml─▒yor.

2. WikiLeaks nedir?

WikiLeaks, anonim kaynaklardan gelen haberler de dahil olmak üzere gizli bilgileri, kaynaklar─▒n gizlili─čini koruyarak yay─▒nlayan, uluslararas─▒, kar amac─▒ gütmeyen bir organizasyon olarak tan─▒mlan─▒yor.Organizasyon çal─▒┼čanlar─▒, "Sava┼č, casusluk ve yolsuzluk" gibi ba┼čl─▒klar içeren, büyük miktarda sansürlü veya k─▒s─▒tlanm─▒┼č bilginin analizi ve yay─▒nlanmas─▒ konusunda uzmanla┼čm─▒┼č oldu─čuklar─▒n─▒ söylüyor. Çal─▒┼čanlar, Çinli muhaliflerin yan─▒ s─▒ra ABD, Tayvan, Avrupa, Avustralya ve Güney Afrikal─▒ gazeteciler, matematikçiler ve ba┼člang─▒ç seviyesi ┼čirket teknologlardan olu┼čuyor. WikiLeaks'in bugüne kadar yay─▒nlad─▒─č─▒ belge ve analiz say─▒s─▒n─▒n ise 10 milyondan fazla oldu─ču tahmin ediliyor. Site, uluslararas─▒ pek çok bas─▒n ödülünün de sahibi.

3. WikiLeaks uluslararas─▒ alanda nas─▒l duyuldu?

WikiLeaks sitesi 2006 y─▒l─▒nda kurulmas─▒na ra─čmen, uluslararas─▒ alanda patlamas─▒, 2010 y─▒l─▒nda ya┼čand─▒. ─░nternet sitesi, ABD'nin Irak ve Afganistan'daki hava sald─▒r─▒lar─▒na ait videolar─▒n, diplomatik yaz─▒┼čmalar─▒n ve di─čer meteryallerin yer ald─▒─č─▒ yakla┼č─▒k 92 bin belgeyi bas─▒n kurulu┼člar─▒yla payla┼čt─▒. New York Times, WikiLeaks'in s─▒zd─▒rd─▒─č─▒ 'gizli devlet' belgelerini yay─▒nlayan ilk kurulu┼č oldu. Ard─▒ndan Le Monde, El Pais, Der Spiegel, Guardian gibi kurulu┼člar da belgeleri yay─▒nlad─▒.

4. WikiLeaks bilgilere nas─▒l ula┼čt─▒?

WikiLeaks'in ABD'ye ait gizli bilgileri, o dönem ABD ordusunda görevli olan istihbarat analisti Bradley Manning'den ald─▒─č─▒ ortaya ç─▒kar─▒ld─▒. Manning, 27 May─▒s 2010’da tutukland─▒ ve 35 y─▒l hapis cezas─▒na çarpt─▒r─▒ld─▒. Eski ABD Ba┼čkan─▒ Barack Obama, hapiste cinsiyet de─či┼čtirip Chelsea ad─▒n─▒ alan Manning’i yetkisini kullanarak affetti. Ancak bir duru┼čmada jürilik yapmay─▒ reddetmesi nedeniyle yeniden hapse at─▒ld─▒. WikiLeaks’in kayna─č─▒n─▒n Bradley Manning oldu─čunu Federal Soru┼čturma Bürosu’na (FBI) ihbar eden 37 ya┼č─▒ndaki Amerikal─▒ hacker Adrian Lamo geçen y─▒l evinde ölü bulundu. 

5. Beyaz Saray belgeler için ne tepki verdi?

Beyaz Saray ve Savunma Bakanl─▒─č─▒ Pentagon, WikiLeaks'i ┼čiddetle k─▒nayarak, bunun ülkeler aras─▒ hassas dengeleri bozabilece─či, hatta insanlar─▒n hayat─▒n─▒ tehlikeye sokabilece─čini aç─▒klad─▒. ABD yönetimi, 'internet denetiminin mutlaka s─▒k─▒ bir ┼čekilde yap─▒laca─č─▒n─▒' duyurdu.

6. WikiLeaks'in yay─▒nlad─▒─č─▒ belgelerde hangi bilgiler var?

WikiLeaks belgelerinde, Suudi Arabistanl─▒ baz─▒ mali kaynaklar, terör örgütlerini besleyen kaynak olarak gösteriliyor. Arap ülkeleri liderleri ─░ran'─▒ sevmiyor ve tehdit olarak görüyor. Birçok liderin gizli bilgilerinin yer ald─▒─č─▒ belgelerde, Çin hükümetinin bilgisayar sabotajlar─▒yla ABD'yi hedef ald─▒─č─▒ kaydediliyor. WikiLeaks'de, nükleer silah sahiplerinin geli┼čtirdi─či programlar da yer al─▒yor.

Bunun d─▒┼č─▒nda;

-Pakistan'─▒n nükleer program─▒ konusunda Washington ve Londra'n─▒n duydu─ču endi┼čeler,
-Rus hükümeti ile organize suç aras─▒nda iddia edilen ba─člant─▒lar,
-─░ngiltere'ye yönelik Afganistan'daki askeri operasyonlarla ilgili ele┼čtiriler,
-─░ngiliz kraliyet ailesinin bir mensubunun uygunsuz davran─▒┼člar─▒,
- ─░ran'─▒n Kuzey Kore füzelerini kullanma giri┼čimi,
- Afgan hükümetindeki yolsuzluk iddialar─▒,
- ABD'nin Suriye'yi Lübnan'daki Hizbullah'a silah yard─▒m─▒ yapmas─▒n─▒ engelleme giri┼čimleri gibi konularda çe┼čitli bilgiler bulunuyor.

7. 2016'daki ba┼čkanl─▒k seçimlerine neler yay─▒nland─▒?

2016 ba┼čkanl─▒k seçimlerinden birkaç ay önce WikiLeaks, Demokrat Partinin sürücülerinden 20 bin elektronik postay─▒ yay─▒nlad─▒. Bu belgeleri s─▒zd─▒rarak ABD seçimlerine kar─▒┼čmakla suçlanan WikiLeaks kurucusu Assange, Hillary Clinton’─▒n ekibinin Demokrat Parti aday aday─▒ Vermont Senatörü Bernie Sanders’─▒n aday olmamas─▒ konusunda çe┼čitli komplolara kar─▒┼čt─▒─č─▒na ili┼čkin elektronik postalar─▒ kamuoyuyla payla┼čt─▒. WikiLeaks taraf─▒ndan s─▒zd─▒r─▒lan belgeler aras─▒nda ayr─▒ca Clinton'─▒n, D─▒┼či┼čleri Bakanl─▒─č─▒ndan ayr─▒ld─▒ktan sonra Wall Street ┼čirketlerine ücret kar┼č─▒l─▒─č─▒ yapt─▒─č─▒ konu┼čmalar─▒n metinleri de yer ald─▒.

8. Assange neden Ekvador'un Londra Büyükelçili─čine s─▒─č─▒nd─▒?

─░ngiliz mahkemesi, Assange'─▒n 2010'da iki kad─▒na tecavüzle suçland─▒─č─▒ ─░sveç'e iadesine karar verdi. Assange, hakk─▒ndaki iade karar─▒n─▒n ard─▒ndan Haziran 2012'de ─░sveç'e iadesi halinde ABD'ye gönderilme riski bulundu─ču için Ekvador'un Londra Büyükelçili─čine s─▒─č─▒nd─▒. ─░sveç mahkemesi, 2017'de Assange hakk─▒ndaki davalar─▒ dü┼čürdü. Ekvador, Assange'─▒n siyasi iltica ba┼čvurusunu kabul etti ve vatanda┼čl─▒k verdi. Ekvador hükümeti taraf─▒ndan Mart 2018'de yap─▒lan aç─▒klamada, sosyal medyadan gönderdi─či mesajlarla ülkenin uluslararas─▒ ili┼čkilerini tehlikeye att─▒─č─▒ için Assange'─▒n internet eri┼čiminin kesildi─či aç─▒kland─▒.

9. ┼×imdi ne olacak?

Ekvador'un verdi─či s─▒─č─▒nma hakk─▒n─▒ geri çekmesinin ard─▒ndan bu ülkenin Londra'daki büyükelçili─činde gözalt─▒na al─▒nan Assange yerel saatle 13.29'da yo─čun güvenlik önlemleri alt─▒nda Westminster'daki Ceza Mahkemesine getirildi. Westminster Ceza Mahkemesi, Assange'─▒n kefaletle serbest b─▒rak─▒lma ┼čartlar─▒n─▒ ihlal etti─či gerekçesiyle tutuklanmas─▒na karar verdi. Assange'─▒n 12 aya kadar hapis cezas─▒ alabilece─či aç─▒kland─▒.

10. ABD'ye iade edilecek mi?

Tutuklaman─▒n ard─▒ndan ABD Adalet Bakanl─▒─č─▒, Wikileaks’in kurucu orta─č─▒ Julian Assange’─▒ gizli bir ABD devlet bilgisayar─▒na s─▒zmak için komplo kurmakla suçlayarak hakk─▒nda suç duyurusunda bulundu. Adalet Bakanl─▒─č─▒ndan yap─▒lan bas─▒n aç─▒klamas─▒nda, suç duyurusunun ABD tarihindeki en büyük gizli belge s─▒zmas─▒ skandal─▒nda Assange’─▒n rolüyle alakal─▒ oldu─ču ifade edildi. Voice Of Amerika'da yer alan habere göre WikiLeaks'in kurucusunun Amerika'ya iade edilip edilmeyece─čine dair duru┼čma 2 May─▒s'ta yap─▒lacak.

Kaynak: The Sun, NBC News, Usa Today, AA, Voice Of America

 


Haritada G├Âster

Harita G├Âster
G├Âr├╝nt├╝lenme Say─▒s─▒ 56
  • Kategori : SIYASI
  • K─▒ta : AVRUPA
  • ├ťlke : UNITED KINGDOM
  • Milat : Millattan Sonra
  • Y─▒l : 5 / 4 / 2010

Yorumlar


Yorum Bulunamad─▒

Yorum Yapman─▒z ─░├žin ├ťyelik Gerekmektedir

-Kitaplar-

─░├žeri─če Hen├╝z Bir Kitap Eklenmedi